Nếp nhăn vùng mắt: vì sao xuất hiện sớm và cách làm mờ an toàn

Nếp nhăn vùng mắt xuất hiện sớm vì vùng da này cử động suốt ngày khi bạn cười, nheo mắt, dụi mắt, lại hứng nắng trực tiếp trong lúc collagen giảm dần theo tuổi; những việc được các nguồn y khoa khuyên để làm chậm và làm mờ nếp nhăn là chống nắng, đeo kính râm, dưỡng ẩm và dùng retinol thật thận trọng. Mật ong, dầu dừa hay lát dưa leo có thể dễ chịu, nhưng không nguồn nào chúng tôi đọc cho thấy những thứ này làm nếp nhăn mờ đi. Với nếp hằn sâu cả khi mặt không cử động, bạn cần đến bác sĩ da liễu hoặc một liệu trình nhiều buổi, một lọ kem là không đủ. Bài này đi từ nguyên nhân, qua cách tự nhận biết loại nếp nhăn, đến những gì làm được tại nhà, ở phòng khám và ở spa.

Vì sao nếp nhăn vùng mắt xuất hiện sớm hơn chỗ khác

Gần như mọi nguyên nhân gây nhăn mà các nguồn y khoa liệt kê đều dồn vào vùng quanh mắt: cử động liên tục, nắng, ma sát và thói quen ngủ. Không nguồn nào chúng tôi đọc đo chính xác vùng mắt nhăn sớm hơn bao nhiêu năm, nhưng khi đặt các nguyên nhân cạnh nhau thì dễ hiểu vì sao nhiều người thấy nếp đầu tiên ở đuôi mắt.

Cử động và biểu cảm. Theo bài về vết chân chim của Cleveland Clinic, một bệnh viện lớn ở Mỹ, vết chân chim là những đường nhăn nhỏ hình thành ở góc ngoài của mắt. Theo Cleveland Clinic, không chỉ nụ cười mà cả những lúc giận, lo âu hay buồn cũng tạo ra biểu cảm góp phần làm vết chân chim hằn lên, và việc nheo mắt cũng vậy. Ở Sài Gòn, chạy xe máy giữa trưa mà không đeo kính râm đồng nghĩa với việc nheo mắt suốt cả quãng đường.

Nắng và collagen. Cleveland Clinic nêu collagen trong da tự nhiên bị phân hủy dần theo tuổi, và các yếu tố như phơi nắng, có dùng kem chống nắng hay không, chế độ ăn và di truyền đều góp phần. Bài “Vì sao có nếp nhăn dưới mắt” của Vinmec cũng xếp tia UV, nhất là vào giờ nắng gắt khi mắt không được che chắn, vào nhóm nguyên nhân chính, bên cạnh tình trạng da mất dần collagen và độ đàn hồi. Đây cũng là lý do những liệu trình lăn kim kích thích da tự tạo collagen nhắm vào nếp nhăn đã hình thành, chứ không chỉ thoa dưỡng chất lên bề mặt.

Thói quen hằng ngày. Vinmec kể thêm những nguyên nhân rất đời thường: dụi mắt thường xuyên làm da bị kéo căng, ngủ nằm sấp khiến má và vùng mắt bị đè lên gối, thiếu ngủ, da mất nước tạm thời và tẩy trang không sạch. Lão hóa tự nhiên thì diễn ra theo một lịch trình riêng qua từng giai đoạn; nếu muốn biết da thay đổi ra sao ở tuổi 20, 30 hay 40, hãy đọc bài về những thay đổi của làn da qua từng thập kỷ.

Nếp nhăn động, nếp nhăn tĩnh, vết chân chim và nếp do da khô

Không phải nếp nào quanh mắt cũng giống nhau, và mỗi loại cần một hướng xử lý khác. Theo Vinmec, nếp nhăn động xuất hiện khi cơ mặt co lại, ví dụ lúc cười; nếp nhăn tĩnh do da đã bị tổn thương nên vẫn thấy cả khi cơ mặt nghỉ; còn nếp nhăn do lão hóa nằm ngay dưới mắt, hình thành khi cấu trúc khuôn mặt chảy xệ.

Hãy đứng trước gương trong ánh sáng ban ngày, thả lỏng mặt, rồi cười thật tươi, và đối chiếu điều bạn thấy với cột đầu tiên của bảng dưới đây.

Quầng thâm ở dòng cuối hay bị gộp chung với nếp nhăn. Quầng thâm có nguyên nhân và cách chăm sóc riêng, đã được viết kỹ trong bài về các loại quầng thâm mắt và khi nào cần đi khám.

Cách giảm nếp nhăn vùng mắt tại nhà theo khuyến cáo y khoa

Điều các nguồn thống nhất nhất là chống nắng, cho cả da lẫn mắt. Danh sách dưới đây chỉ gồm những điều Cleveland Clinic, Vinmec và Viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD) khuyến nghị, xếp theo thứ tự nên bắt đầu.

1. Thoa kem chống nắng mỗi ngày, kể cả vùng quanh mắt. Cleveland Clinic khuyên dùng loại SPF 30 trở lên để bảo vệ da khỏi tia UV, và nêu rằng kem chống nắng cùng một số loại kem dưỡng da mặt có thể giúp ngăn vết chân chim hình thành. Vinmec cũng khuyên dùng kem chống nắng cho vùng mắt.
2. Đeo kính râm hoặc đội mũ rộng vành khi ra nắng. Theo Cleveland Clinic, cách này vừa che mắt khỏi tia UV vừa giúp bạn đỡ phải nheo mắt, một thói quen góp phần tạo vết chân chim. Vinmec nhấn mạnh việc đeo kính râm khi ra ngoài vào giờ nắng gắt.
3. Dưỡng ẩm vùng mắt sáng và tối. Vinmec xếp da mất nước tạm thời vào nhóm nguyên nhân gây nếp nhăn dưới mắt và khuyên dùng kem dưỡng cho vùng này. Vinmec cũng dặn chọn loại hợp với da để tránh kích ứng, dị ứng.
4. Nếu muốn dùng retinol, bắt đầu thật chậm. Theo bài so sánh retinoid và retinol của AAD, retinoid giúp làm giảm nếp nhăn nhỏ và cải thiện tông da; bác sĩ trong bài khuyên chọn công thức nhẹ nhất và dùng cách đêm lúc đầu rồi tăng dần, chỉ dùng buổi tối vì retinoid làm da nhạy nắng hơn. Bài AAD không nói riêng về vùng mắt, nên hãy hỏi bác sĩ da liễu trước khi thoa gần mắt. Retinoid loại kê đơn thì chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định.
5. Đừng dụi mắt. Vinmec nêu dụi mắt thường xuyên làm da vùng này bị kéo căng. Nếu mắt hay ngứa khiến bạn dụi liên tục, hãy đi khám để tìm nguyên nhân.
6. Ngủ đủ và tránh nằm sấp. Vinmec khuyên ngủ đủ giấc, không thức khuya và hạn chế nằm sấp, vì khi đó má và vùng mắt bị đè lên gối suốt nhiều giờ.
7. Tẩy trang sạch và bớt thuốc lá. Vinmec nêu tẩy trang không sạch làm da kém tái tạo, và khuyên hạn chế thuốc lá cùng các chất gây nghiện trong lối sống hằng ngày.

Retinol có tác dụng phụ. Cleveland Clinic liệt kê ngứa, bong da, đỏ da, sưng nhẹ hoặc mảng da sần vảy, và cho biết kích ứng dễ xảy ra hơn khi mới dùng hoặc dùng nồng độ cao. AAD lưu ý thêm rằng với làn da sẫm màu, kích ứng có thể để lại vết thâm, và retinoid không được dùng khi mang thai. Nếu da quanh mắt đỏ rát sau khi dùng, hãy hỏi bác sĩ da liễu trước khi tiếp tục.

Mẹo dân gian và massage: dầu dừa, mật ong, dưa leo giúp được gì

Mẹo dân gian có thể là một thói quen chăm da dễ chịu, nhưng không nguồn nào chúng tôi đọc cho thấy các mẹo này làm mờ nếp nhăn đã hằn. Dầu dừa và mật ong không xuất hiện trong hướng dẫn của Vinmec, Cleveland Clinic hay AAD về nếp nhăn quanh mắt.

Vinmec có nhắc đến mặt nạ tự nhiên từ cà chua, khoai tây, lô hội và dưa chuột, đắp khoảng 15 phút vào buổi tối, nhưng xếp các mặt nạ này vào phần chăm sóc và phòng ngừa tại nhà, không phải cách làm phẳng nếp nhăn. Lát dưa leo mát lạnh giúp mắt dễ chịu sau một ngày dài, và đó cũng là tất cả những gì bạn nên mong đợi ở lát dưa leo. Mật ong hay dầu dừa cũng vậy: nếu thích, hãy coi đó là một bước dưỡng, thử trước ở một vùng da nhỏ, và ngừng ngay khi da đỏ hay ngứa, vì vùng quanh mắt rất dễ kích ứng.

Massage thì sao? Vinmec gợi ý dùng hai ngón tay vuốt nhẹ từ khóe trong ra đuôi mắt, khoảng 20 lần mỗi ngày. Trong khi đó, chính Vinmec cũng xếp việc kéo căng da khi dụi mắt vào nhóm nguyên nhân gây nhăn, nên lực tay phải thật nhẹ, không miết, không kéo da. Cả Cleveland Clinic lẫn AAD đều không đưa massage, guasha hay mặt nạ mắt vào danh sách cách làm mờ nếp nhăn. Một buổi massage mắt có thể làm vùng mắt trông bớt mệt, nhưng đừng kỳ vọng nếp nhăn tĩnh phẳng lại. Nếu muốn tự làm cho đúng cách, bài hướng dẫn massage quanh hốc mắt với lực thật nhẹ chỉ rõ nên chạm vào đâu và tránh chỗ nào.

Các phương pháp ở phòng khám da liễu

Khi nếp nhăn đã hằn sâu, kem bôi và mẹo tại nhà thường không đủ, và những phương pháp mạnh hơn là việc của bác sĩ da liễu. Cleveland Clinic khuyên trao đổi với bác sĩ da liễu về các lựa chọn điều trị, và liên hệ bác sĩ nếu vết chân chim khiến bạn bận tâm đến mức ảnh hưởng tới sự tự tin.

Cleveland Clinic nêu tên hai nhóm phương pháp: tiêm botulinum (thường được gọi là Botox), có tác dụng chặn sự co cơ như khi nheo mắt, và peel hóa học với các acid như glycolic hay alpha hydroxy. Retinoid kê đơn cũng là việc của bác sĩ. Bài này chỉ nêu tên để bạn biết khi đi khám sẽ được bàn những gì; chọn phương pháp nào, làm ở đâu, bao nhiêu lần và chi phí ra sao là điều bác sĩ quyết định sau khi xem da bạn. Hãy ưu tiên cơ sở y tế có bác sĩ da liễu thực hiện, vì da quanh mắt là vùng cần thận trọng.

Giá xóa nếp nhăn vùng mắt ở phòng khám là câu hỏi hay gặp, nhưng không có một con số chung: mỗi phương pháp và mỗi cơ sở báo giá khác nhau, nên hãy hỏi trực tiếp sau buổi khám.

Spa giúp được gì, và không thay đổi được gì

Chạm Spa không tiêm, không kê đơn và không thay được bác sĩ da liễu. Trong mười hai liệu trình da mặt của Chạm Spa, chỉ có một liệu trình nhắm vào nếp nhăn đã hình thành, còn một liệu trình khác dành cho đôi mắt trông mệt; đây là hai việc rất khác nhau.

Với nếp nhăn: buổi lăn kim kết hợp tinh chất tế bào gốc GSC tại Quận 1 kéo dài 60 phút, giá 1.200.000đ mỗi buổi, nhằm kích thích da tự sản sinh collagen. Trang liệu trình ghi thiết bị đi nhẹ hơn ở vùng mắt và trán, và nói thẳng về kỳ vọng: “Một buổi mang lại cải thiện thấy được; nếp nhăn đã hình thành hoặc da chùng thường cần liệu trình ba đến sáu buổi cách nhau bốn đến sáu tuần.” Trang cũng ghi rõ Chạm Spa không thực hiện khi bạn đang mang thai hoặc cho con bú, khi vùng điều trị đang có mụn viêm hay nhiễm trùng, khi đang hoặc vừa dùng isotretinoin, hoặc khi có tiền sử sẹo lồi và vết thương lâu lành; vừa cháy nắng cũng phải hoãn. Nếu bạn đang dùng retinoid kê đơn, hãy báo khi đặt lịch. Trang liệu trình mô tả đầy đủ phần chăm sóc sau buổi làm và thời gian da hồi phục, bạn nên đọc trước khi chọn ngày.

Với đôi mắt trông mệt: buổi massage và mặt nạ dưỡng dành riêng cho vùng mắt kéo dài 60 phút, giá 350.000đ. Trang liệu trình tự nêu rõ giới hạn: “Liệu trình không nhằm làm mờ quầng thâm, bọng mắt hay nếp nhăn, và chúng tôi không hứa hẹn điều đó.” Nói cách khác, nếu mục tiêu là nếp nhăn thì liệu trình lăn kim ở trên mới là lựa chọn phù hợp; buổi chăm sóc vùng mắt chỉ dành cho lúc mắt nặng trĩu sau những ngày dài trước màn hình.

Cả hai buổi đều dài 60 phút nên bắt đầu muộn nhất lúc 20:00. Muốn xem cả danh sách xếp theo vấn đề da, trang các liệu trình chăm sóc da mặt chuyên sâu ở Quận 1 có bảng giá và phần cho biết liệu trình nào cần thời gian nghỉ dưỡng.

Kết luận: chống nắng trước, rồi mới đến kem và liệu trình

Nếp nhăn quanh mắt là kết quả của nhiều năm cười, nheo mắt và phơi nắng, cộng với collagen giảm dần theo tuổi. Phần lớn những gì có ích lại rẻ và đơn giản: kem chống nắng, kính râm, kem dưỡng, ngủ đủ và thôi dụi mắt. Retinoid có bằng chứng với nếp nhăn nhỏ, nhưng cần bắt đầu chậm và hỏi bác sĩ khi dùng gần mắt. Nếp hằn sâu cả khi mặt nghỉ thì cần bác sĩ da liễu hoặc một liệu trình nhiều buổi, và không có mẹo dân gian nào thay được những bước đó.

Câu hỏi thường gặp về nếp nhăn vùng mắt

Nếu Chạm Spa đã phục vụ quý khách, một dòng chia sẻ sẽ giúp ích cho những khách hàng khác. Viết đánh giá