Bao lâu nên đi massage một lần? Tính theo mục đích, không theo con số cố định

Không có lịch y khoa chung nào quy định bao lâu nên đi massage một lần: nhịp hợp lý tùy vào việc bạn đi massage để làm gì. Để thư giãn và giữ nếp dưỡng sinh, khoảng một tháng một lần là nhịp dễ theo. Cổ vai gáy hay lưng mỏi vì ngồi máy tính thì đi dày hơn trong vài tuần đầu, rồi giãn dần khi đỡ. Người tập luyện đi dày trong chu kỳ tập nặng, thưa lại lúc tập bình thường. Còn con số “2–3 lần/tuần” được chép đi chép lại trên mạng thì có xuất xứ, nhưng đó là một đợt bốn tuần trong nghiên cứu về đau cổ mạn tính, không phải lịch cho tất cả mọi người.

Bao lâu nên đi massage một lần: vì sao không có con số chung

Trang tổng quan về massage của NCCIH, thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, điểm lại các bằng chứng liên quan đến đau thắt lưng, đau cổ vai, đau khớp gối và đau đầu, nhưng không đưa ra một lịch cố định nào. Câu gần nhất với chuyện tần suất nằm ở phần đau cổ: một tổng quan năm 2016 gồm bốn nghiên cứu ở Mỹ, 519 người tham gia, thấy massage có thể giảm đau cổ trong ngắn hạn nếu các buổi đủ dài và đủ thường xuyên.

“Đủ thường xuyên” là bao nhiêu thì phải tìm tới từng nghiên cứu. Thử nghiệm hay được nhắc tới nhất đăng trên tạp chí Annals of Family Medicine năm 2014: 228 người đau cổ mạn tính được chia thành các nhóm massage 30 phút, 2 hoặc 3 lần mỗi tuần, hoặc 60 phút, 1, 2 hoặc 3 lần mỗi tuần, trong bốn tuần. Kết quả được so với một nhóm đối chứng nằm trong danh sách chờ. Các buổi 30 phút, dù đi dày đến đâu, cũng không khác biệt rõ so với nhóm chờ. Nhóm 60 phút, 2–3 lần mỗi tuần thì có khả năng cải thiện rõ rệt cao hơn hẳn, cả về mức đau lẫn mức độ cổ cản trở sinh hoạt hằng ngày.

Con số “2–3 lần/tuần” có cơ sở ở đúng chỗ đó: bốn tuần, người đau cổ kéo dài, buổi 60 phút, kết quả đo ở tuần thứ năm. Biến nó thành lịch quanh năm cho người khỏe chỉ muốn thư giãn là đọc sai nghiên cứu. Bài học đáng giữ lại thì khác: buổi phải đủ dài trước đã, rồi mới tính chuyện dày hay thưa.

Chọn nhịp theo mục đích

Bảng dưới đây gom các nhịp được gợi ý trong những bài và trang liệu trình liên quan của Chạm Spa. Đây là điểm xuất phát, không phải chỉ định của bác sĩ; cột cuối là mốc để tự đánh giá lại.

Đang mang thai thì nhịp khác hẳn, và bài bà bầu có nên massage có mục riêng cho chuyện bao lâu một lần. Đặt lịch cho ba mẹ thì nên đọc bài người lớn tuổi có nên massage trước.

Tự đặt nhịp cho mình trong hai tháng đầu

Nhịp thật của bạn chỉ lộ ra sau vài buổi, nếu để ý đúng chỗ:

1. Nói rõ mục đích trong một câu. “Chiều nào cổ cũng cứng” và “muốn mỗi tháng có một giờ không cầm điện thoại” là hai mục đích khác nhau, dẫn tới hai nhịp khác nhau.
2. Giữ một nhịp trong bốn đến sáu tuần. Tuần này hai buổi, tháng sau bỏ hẳn thì không biết điều gì đang có tác dụng.
3. Ghi một dòng sau mỗi buổi: nhẹ người được mấy ngày. Đây là con số quyết định. Cơn mỏi quay lại sau năm ngày mà ba tuần bạn mới đi một lần thì phần lớn thời gian bạn vẫn sống chung với nó.
4. Đồng thời sửa nguyên nhân. Trang massage cổ vai gáy chuyên sâu gợi ý nâng màn hình ngang tầm mắt, kéo bàn phím lại gần và đứng dậy vài phút sau mỗi nửa giờ. Không sửa những thứ đó thì nhịp nào cũng phải dày mãi.
5. Giãn ra khi đỡ. Cơn mỏi quay lại chậm hơn thì kéo khoảng cách ra: hai tuần thành ba, ba thành bốn. Đi đều cả một đợt mà không khá hơn, hoặc đau tăng dần, thì bước tiếp theo là đi khám.

Dân văn phòng: dày lúc đầu, giãn dần

Cổ vai gáy mỏi theo tuần chứ không theo tháng: tám tiếng trước màn hình, thêm quãng chạy xe máy giờ cao điểm. Bài đau mỏi cổ vai gáy viết rằng một buổi thường giúp cổ xoay dễ hơn trong vài ngày, còn vấn đề tích tụ nhiều tháng cần một chuỗi buổi cách nhau 1–2 tuần.

Bài massage sau giờ làm ở Quận 1 khuyên người ngồi bàn giấy chọn buổi ngắn mỗi tuần hơn là buổi dài mỗi tháng. “Ngắn” ở đây nên hiểu là 60 phút dồn cho một vùng, đừng hiểu là 30 phút: trong thử nghiệm nói ở trên, buổi 30 phút đi dày cỡ nào cũng không tạo khác biệt rõ. Theo trang massage cổ vai gáy chuyên sâu, phần lớn buổi toàn thân chỉ dành cho vùng này khoảng mười lăm phút, còn liệu trình đó dành trọn cả buổi.

Với lưng dưới, trang massage giảm đau lưng dưới đề xuất mỗi tuần một buổi trong ba đến bốn tuần đầu, rồi hai đến bốn tuần một lần, và nói thêm: nếu nguyên nhân là công việc bàn giấy, chỉnh tư thế và chỗ ngồi còn quan trọng hơn tần suất. Bài hội chứng văn phòng có các bước chỉnh bàn ghế làm được ngay.

Thư giãn và dưỡng sinh: đều đặn quan trọng hơn đi dày

Dưỡng sinh, theo nghĩa gốc, là nuôi dưỡng sự sống: việc của mỗi ngày chứ không phải của một buổi. Bài dưỡng sinh nghĩa là gì nói gọn một câu: đi spa mỗi tuần mà mỗi đêm ngủ năm tiếng thì chưa phải dưỡng sinh. Với mục đích này, một buổi mỗi tháng, ghi sẵn vào lịch như một cuộc hẹn, là nhịp giữ được lâu mà không thành gánh nặng chi tiêu. Trang massage thư giãn tinh dầu cũng mô tả buổi 60 phút là đủ đầy “cho một buổi thư giãn đều đặn”.

Ngủ kém và căng thẳng cần nhịp đều hơn là lực mạnh. Bài mất ngủ và căng thẳng giải thích rằng massage ngắt một trạng thái căng kéo dài chứ không xử lý nguồn gốc của nó, nên một buổi nhẹ vào một ngày cố định, mỗi tuần hay mỗi hai tuần, hợp lý hơn một buổi thật mạnh khi đã kiệt sức. Có người còn thấy tỉnh táo hơn trong một hai tiếng đầu sau buổi lực mạnh, nên buổi tối hãy chọn liệu trình nhẹ. Cũng nên kỳ vọng vừa phải: một đánh giá năm 2014 mà NCCIH dẫn, gộp chín nghiên cứu về đau cơ xơ hóa, thấy massage duy trì ít nhất năm tuần cải thiện đau, lo âu và trầm cảm, nhưng không cải thiện được rối loạn giấc ngủ.

Gội đầu dưỡng sinh là câu hỏi khác, vì còn liên quan tới da đầu: gội quá thường xuyên có thể làm khô da đầu. Bài gội đầu dưỡng sinh bao lâu một lần trả lời riêng chuyện đó.

Người tập luyện: dày lên theo chu kỳ tập

Bài chạy bộ trời nóng ở Sài Gòn gợi ý các biện pháp tác động lên mô mềm, như massage, hằng tuần trong chu kỳ tập nặng và hằng tháng ở giai đoạn bình thường; trang massage trị liệu chuyên sâu cũng ghi mỗi tháng một lần thường là đủ để phục hồi sau tập. Bài chạy bộ nói thẳng: massage có bằng chứng ở mức trung bình cho việc giảm cảm giác đau, nhưng không thay được giấc ngủ và bữa ăn. Thêm một lưu ý về thời điểm: buổi chuyên sâu có thể để lại cảm giác ê nhẹ trong 24–48 giờ, nên đừng đặt buổi lực sâu sát ngày thi đấu.

Massage mỗi ngày có được không?

Còn tùy là massage kiểu gì. Tự xoa nhẹ vùng gáy vài phút hay giãn cơ cổ tại bàn làm việc thì ngày nào cũng được: bài đau mỏi cổ vai gáy còn hướng dẫn hai động tác giãn cơ, làm 2–3 lần mỗi ngày, và chườm khăn ấm lên gáy 15 phút mỗi tối.

Massage lực sâu lên cùng một vùng mỗi ngày thì không nên. Buổi chuyên sâu có thể để lại ê nhẹ 24–48 giờ, và ấn tiếp lên vùng đang ê là không cho mô thời gian ổn định lại. NCCIH đánh giá rủi ro của massage là thấp, nhưng ghi nhận những báo cáo hiếm về cục máu đông, tổn thương thần kinh hay gãy xương, trong đó một số ca liên quan tới kiểu massage mạnh như massage mô sâu. Ngay trong thử nghiệm về đau cổ ở trên, nhóm đi dày nhất cũng chỉ ba buổi mỗi tuần.

Ê ẩm sau buổi nên xử lý thế nào, và vì sao đừng tự xoa bóp mạnh chỗ còn đau, đã có bài sau khi massage nên làm gì.

Đi massage hằng tuần có hại không

Không, nếu lực vừa phải và cơ thể kịp hồi lại giữa hai buổi. Đi hằng tuần còn có cái lợi là không cần buổi dài: bài massage 60 phút hay 90 phút nhận xét người đi mỗi tuần hoặc mỗi hai tuần không cần 90 phút, vì căng mỏi chưa kịp tích lại. Điều đáng để ý không phải là số lần, mà là những dấu hiệu bạn đang đi quá dày:

• Chưa hết ê từ buổi trước đã tới buổi sau. Giãn ra vài ngày, hoặc xin giảm lực.
• Lần nào cũng phải xin mạnh hơn mới thấy “đã”. Trang trị liệu chuyên sâu viết rõ: mạnh hơn không có nghĩa là tốt hơn, và phải nín thở hay nghiến răng là lực đã quá tay.
• Bầm tím, hoặc đau tăng sau hai ngày thay vì nhẹ đi. Bài so sánh massage trị liệu và massage thư giãn coi đây là dấu hiệu lực đã quá mạnh, không phải dấu hiệu đang “ngấm”.
• Đi đều mà cơn mỏi vẫn quay lại đúng hẹn, không thưa ra. Nguyên nhân vẫn còn nguyên; đi dày hơn không sửa được nó.
• Tiền massage bắt đầu thành nỗi lo. Đi để thư giãn mà lại thêm một nỗi lo thì nhịp đó đã phản tác dụng.

Tính ngân sách theo tháng

Giá dưới đây lấy từ các trang liệu trình của Chạm Spa; số buổi mỗi tháng tính tròn bốn tuần.

Đặt cạnh nhau, một tháng đi hằng tuần tốn gần gấp ba một buổi 90 phút duy trì. Vì vậy nên coi giai đoạn đi dày là một đợt có điểm kết thúc rồi chuyển sang nhịp duy trì, chứ không giữ mãi. Giá và thời lượng từng liệu trình có trên trang massage trị liệu tại Quận 1.

Khi nào massage không phải là giải pháp

Đi massage dày hơn không thay được việc đi khám. Vinmec lưu ý rằng massage không thay thế các phương pháp điều trị y tế thông thường, và có thể không phù hợp với người có rối loạn chảy máu hoặc đang dùng thuốc làm loãng máu, người bị bỏng hay có vết thương đang lành, người bị giảm tiểu cầu nghiêm trọng. Người đang mang thai, đang bị ung thư hoặc đau không rõ nguyên nhân cần trao đổi kỹ với bác sĩ trước.

Bài đau mỏi cổ vai gáy liệt kê những dấu hiệu mà bước tiếp theo phải là bác sĩ chứ không phải spa: tê bì hoặc châm chích lan xuống cánh tay, yếu cơ tay, đau tăng về đêm, đau sau va đập hay tai nạn, kèm chóng mặt hoặc nhìn mờ, sốt kèm cứng cổ. Một bài viết cho dân văn phòng trên chuyên trang Gia đình và Xã hội của báo Sức khỏe & Đời sống cũng khuyên gặp bác sĩ cơ xương khớp khi đau vai gáy lan xuống tay kèm tê bì ngón tay, khi tay yếu đến mức khó cầm nắm hay cài khuy áo, khi đau dữ dội hơn về đêm mà nghỉ ngơi không đỡ, hoặc khi kèm chóng mặt, ù tai, đau đầu vùng chẩm. Trang massage giảm đau lưng dưới cũng dặn: đau lan xuống chân mà kèm tê bì, châm chích hay yếu chân thì cần bác sĩ đánh giá trước. NCCIH thì dặn ngắn gọn: đừng dùng massage để trì hoãn việc đi khám. Một chỗ đau mà bạn phải đặt lịch ngày càng dày mới chịu nổi là chỗ đau nên được bác sĩ xem.

Kết luận: nhịp đúng là nhịp bạn giữ được

Vậy bao lâu nên đi massage một lần? Không có con số chung cho mọi người, và NCCIH cũng không đưa ra con số nào. Thư giãn, dưỡng sinh: khoảng một tháng một lần, đều đặn. Cổ vai gáy, lưng mỏi vì ngồi lâu: dày trong một đợt, giãn ra khi cơn mỏi quay lại chậm hơn, song song với chỉnh bàn ghế. Tập luyện: theo chu kỳ tập. Buổi phải đủ dài trước, rồi mới tính chuyện dày hay thưa. Và khi phải đi ngày càng dày mới đỡ, câu trả lời không còn nằm ở spa.

Câu hỏi thường gặp về tần suất đi massage

Nếu Chạm Spa đã phục vụ quý khách, một dòng chia sẻ sẽ giúp ích cho những khách hàng khác. Viết đánh giá